De intellectuele vermoeidheid bij MS geobjectiveerd
Lichamelijke en mentale vermoeidheid is een veel voorkomend en zeer typisch symptoom bij MS. De ernst van deze klacht wordt meestal geëvalueerd aan de hand van een schaal waarop de patiënt zijn subjectieve gevoel van vermoeidheid aanduidt. Dit zeer eenvoudige meetinstrument heeft als belangrijk nadeel dat geen enkel verband wordt gelegd met de specifieke karakteristieken van de ziekte, zoals het aantal MS-letsels, de anciënniteit van de ziekte of de graad van ontwikkelde handicap.
Voor wat de meting van de intellectuele vermoeidheid betreft (ook wel cognitieve vermoeidheid genoemd), zijn er grote veranderingen op til, zo blijkt ondermeer uit het werk van een Amerikaans onderzoeksteam (J DeLuca et al. J Neurol Sci. 2008; 270: 28-39). De onderzoekers gebruikten een functionele MRI om de variaties in cerebrale activiteit te meten tijdens een mentale inspanning van langere duur. Een functionele MRI kan de wijzigingen opsporen en visualiseren in de irrigatie van de verschillende delen van de hersenen tijdens het uitvoeren van een specifieke taak.
In hun onderzoek werd bij 15 mensen met MS en bij 15 controlepatiënten een functionele MRI uitgevoerd terwijl ze verscheidene keren na elkaar een SDMT-test uitvoerden. Bij deze Symbol Digit Modalities Test moeten mensen een serie van 9 symbolen bekijken en vervolgens, aan de hand van een referentierooster, elk symbool vervangen door het corresponderende nummer in het rooster.
Uit de resultaten bleek dat, globaal gezien, mensen met MS de test iets langzamer uitvoerden, maar niet méér fouten maakten dan de controlegroep. Verschillen waren er wél op het niveau van de activiteit in de verschillende zones van de hersenen. Met name bij de MS-patiënten was een sterk verhoogde irrigatie merkbaar die wijst op een intellectuele vermoeidheid.
Deze verhoogde activiteit werd zowel vastgesteld bij de uitvoering van één enkele test (waarbij de variaties tussen het begin en het einde van de test wijzen op een intellectuele vermoeidheid op korte termijn), als bij de uitvoering van verschillende testen na elkaar (waarbij de variaties tussen het begin van de eerste test en het einde van de vierde en tevens laatste test wijzen op een intellectuele vermoeidheid op langere termijn).
De onderzoekers hopen dat deze resultaten kunnen bijdragen tot een beter begrip van de relaties tussen vermoeidheid en andere symptomen van MS. De vastgestelde verhoogde irrigatie van de basale hersenzone (de zone van de thalamus) ondersteunt volgens de onderzoekers de hypothese dat de intellectuele vermoeidheid bij MS haar oorsprong vindt in het centrale zenuwstelsel.
Dr Jean-Claude Lemaire
