Fysiotherapie en bezigheidstherapie
Het doel van de fysiotherapeut en/of bezigheidstherapeut is om de patiënt te helpen de activiteiten van het dagelijks leven zo gemakkelijk mogelijk uit te voeren en zo hun levenskwaliteit te verbeteren. Deze aanpak verschilt wel wat bij MS ten opzichte van de meerderheid van gevallen waarmee de fysiotherapeut te maken krijgt wanneer de patiënt een kwetsuur heeft opgelopen en de behandeling tot doel heeft om hem zo veel mogelijk terug de mogelijkheden te geven van voor de kwetsuur. MS wordt gekarakteriseerd door een progressief toenemend niveau van invaliditeit en de taak van de fysiotherapeut bestaat erin om de patiënts functionele mogelijkheden te maximaliseren. Dit wordt door voorlichting, oefening, specifieke behandelingen en het verstrekken van de nodige hulpmiddelen nagestreefd.
Een cursus fysiotherapie na aandachtige inschatting van de toestand van de patiënt kan als een binnenpatiënt begonnen worden, dan als een buitenpatiënt worden verdergezet of over de hele lijn als een buitenpatiënt gegeven worden.
De bezigheidstherapeut is vooral verantwoordelijk om de patiënt met de praktische aspecten van het leven met een handicap te helpen omgaan, zoals de keuze van een rolstoel, gebruik van hulpmiddelen en aanpassingen aan de woning.
Doorgaans zijn de problemen die geassocieerd zijn met het niveau van invaliditeit en die door de fysiotherapeut behandeld worden, de volgende:
- Spasticiteit
- Zwakheid
- Vermoeidheid
- Slechte houding
Spasticiteit
Naast de geneesmiddelentherapieën om spierspasmen te verhelpen, kunnen de volgende behandelingsmethoden uitgeprobeerd worden:
- Koeling en stretching – een koudpak wordt op het spastische gebied gelegd en vervolgens worden 10 minuten stretchoefeningen gedaan
- Langzaam strelen van de huid voor ongeveer 3 minuten
- Elektrische stimulatie – de spier wordt gestimuleerd door een reeks elektrische pulsen (vaak gevolgd door stretching)
Zwakheid
Spierzwakte kan naast het hinderen van dagelijkse taken ook pijn veroorzaken door het overgebruik van spieren en een slechte houding. De fysiotherapeut kan dit verbeteren door verstevigingsoefeningen die op specifieke spieren gericht zijn, soms door het gebruik van gewichten. In sommige gevallen, zoals bepaalde types voetverlamming, wordt elektrische stimulatie gebruikt om de spier te versterken.
Gedurende een toenemende tijd rechtstaan tot 30-45 minuten, indien nodig met een steun, is een veel aangeraden oefening om sterkte en houding te verbeteren.
Vermoeidheid
Een standaardtechniek om te helpen met vermoeidheid om te gaan is vereenvoudiging van het takenpakket zodat alledaagse handelingen efficiënter en op een minder vermoeiende manier kunnen uitgevoerd worden. Zo kunnen taken die normaal gezien rechtstaand gedaan worden (groenten schillen, strijken) ook zittend uitgevoerd worden. Hulpmiddelen zoals een elektrische scooter, rolstoel of aanpasbaar meubilair kunnen eveneens helpen om de vermoeidheid te beperken.
Aërobe oefeningen onder nauwgezet gecontroleerde omstandigheden draagt ook bij om de vermoeidheid te overwinnen.
Slechte houding
Het is belangrijk dat, zelfs bij het liggen of zitten, de MS-patiënt een juiste lichaamshouding aanneemt. De fysiotherapeut probeert dit te verwezenlijken door voorlichting en het gebruik van pillen en kunststofwiggen.
